David (12) mag zelf beslissen over medische behandeling

De twaalfjarige David mag zelf beslissen of hij een medische behandeling ondergaat. Dat is de uitspraak van de Alkmaarse voorzieningenrechter. Davids vader is de verliezer in het kort geding.

De gescheiden vader van David had de stichting De jeugd- & gezinsbeschermers voor de rechter gesleept om vervangende toestemming te krijgen om David chemotherapie te laten ondergaan. David wil dat zélf niet en de stichting, die de voogdij heeft over David, respecteert zijn standpunt. De voorzieningenrechter heeft de vordering van de vader afgewezen.

Bij David is in november 2016 een hersentumor geconstateerd en operatief verwijderd. Daarna is David bestraald en ‘schoon’ verklaard. Volgens het behandelplan van de artsen van het AMC zou chemotherapie volgen. David wi echter geen (chemo-)vervolgtherapie en geen behandelingen in het reguliere medische circuit, in welk standpunt zijn moeder hem steunt. Nu dit in strijd is met het behandelplan en mógelijk schadelijk voor de gezondheid van David, is hij op 19 december onder toezicht gesteld en onder voogdij van de stichting gekomen.

Wilsonbekwaam

Op verzoek van de kinderbescherming is David onderzocht door een jeugdpsychiater. Die concludeert dat David op dat moment (december 2016) wilsonbekwaam was om zelf te beslissen over zijn behandeling, gelet op de ernst van de mogelijke gevolgen. David heeft vervolgens zijn bestralingsbehandeling afgemaakt maar meldde op 24 februari zijn gezinsvoogd en zijn behandelend arts te willen stoppen met de behandeling en geen verdere chemotherapie te willen. Ook schrijft hij een brief aan de kinderrechter met uitleg. Dit vormde aanleiding voor de behandelend arts een nieuw onderzoek naar de wilsbekwaamheid van David te starten.

Het rapport van de kinder- en jeugdpsychiater volgt op 27 maart en de conclusie luidt dat David een ontwikkeling heeft doorgemaakt en heel goed kan uitleggen wat zijn ziekte en behandeling betekenen. Ook als hij zijn behandeling stopt. Hij ziet met name op tegen de bijwerkingen van de chemotherapie en de achteruitgang in zijn kwaliteit van leven. Hij is niet depressief, heeft een sterke wil om te leven, maar kan ook nadenken over de dood. David wordt 100 procent wilsbekwaam bevonden.

Het gevolg is geweest dat én de behandelend arts én de stichting Davids keus respecteren. De vader van David heeft vervolgens de rechter verzocht om vervangende toestemming te verlenen zodat David de chemotherapie wél ondergaat.

De rechter heeft de gehele gang van zaken getoetst en heeft vastgesteld dat er voldoende onderbouwing is om David wilsbekwaam te vinden. Ook oordeelt de rechter dat het besluit van de behandelend arts om de beslissing van de wilsbekwame David te respecteren en de chemotherapie te stoppen in lijn is met de gedragslijn van het AMC én met de wettelijke regels. De beslissing is op zorgvuldige wijze tot stand gekomen en blijft dan ook in stand.

Recht

De rechter begrijpt dat de vader van David vraagtekens plaatst bij diens wilsbekwaamheid vanwege de uitkomst van Davids afweging. Maar de rechter ziet geen ruimte om Davids afweging niet te respecteren. In de door de wetgever gemaakte keuze om wilsbekwame patiënten van twaalf jaar en ouder het recht toe te kennen om ook in levensbedreigende situaties over hun behandeling te beslissen ligt besloten dat dan ook moet worden gerespecteerd dat die beslissing door een kind wordt genomen.

Aangenomen mag worden dat David tot een redelijke waardering van zijn belangen in staat is en zich de gevolgen van zijn beslissing – ook de negatieve – realiseert. David heeft zijn beslissing kennelijk genomen met het oog op de kwaliteit van leven nú. Het recht om die keuze te maken vloeit direct uit zijn zelfbeschikkingsrecht voort. Al kan de uitoefening daarvan voor ouders een hard gelag zijn.