Aapjes kijken bij de rechtbank: leerzaam

Tien maanden rondlopen bij de rechtbank in Haarlem levert leerzaam boek op

Tien maanden rondlopen bij de rechtbank in Haarlem levert leerzaam boek op

Jelle van der Meer, Hella Rottenberg: Opwaaiende toga’s

Van Gennep

19,90 euro

“Persrechter Philie Burgers relativeert de directe invloed van de aanwezigheid van pers en camera’s op het zittingsverloop. ‘(…)Als iemand jou de hele tijd op de vingers kijkt, ben je minder ontspannen. Zie het proces Wilders, die camera’s hebben zeker in het begin invloed gehad. Maar op een gegeven moment ben je dat ook weer kwijt.’”

Dit citaat geeft exact aan wat Van der Meer en Rottenberg proberen te doen in ‘Opwaaiende toga’s’. Wij, het publiek, kijken naar de aapjes en die aapjes – niet oneerbiedig bedoeld: rechters, aanklagers – kijken terug. Aan beide zijden van de helaas vaak onoverbrugbare kloof is er verwondering, verbazing, herkenning, afwijzing.

De meeste pogingen slagen. In de tien maanden dat het schrijversduo rondkeek bij en achter strafzaken in de rechtbank in Haarlem, hebben ze zich de materie eigen gemaakt. Om die vervolgens op een voor iedereen zeer leesbare manier te bundelen. Daar waar niet slaagden om de boodschap over te brengen, is hoogstwaarschijnlijk het gebrek aan medewerking van (vooral) rechterlijke organisatie en het openbaar ministerie als oorzaak of reden aan te wijzen. Rechters zeggen nooit wat ze vinden en waarom. Dat een aantal van hen hier wel uitspraken doet, zij het uiterst voorzichtig, is een unicum en een pluim waar voor zowel interviewers als geïnterviewden.

Nieuws bevat dit boek niet, en dat was dus ook niet te verwachten gezien de huiver die er bij ‘de toga’s’ nog steeds bestaat ten opzichte van die boze buitenwereld. Maar wat Van der Meer en Rottenberg wel kunnen bereiken, is dat er over en weer iets meer begrip en respect ontstaat. Dat een officier van justitie eens wat genuanceerder gaat denken over journalisten, bijvoorbeeld.

Van een juriste mag toch worden verwacht dat zij eerst informeert hoe een krant wordt gemaakt, of hoe een kop boven een artikel wordt samengesteld, voordat zij de rechtbankverslaggever afdoet als sensatiezoeker? En daarmee geen haartje beter is dan Henk en Ingrid, die niet gehinderd door enige kennis van zaken NRC en Privé op een hoop gooien.

Leden van de zittende en staande magistratuur: het zijn net echte mensen lijken de auteurs te willen zeggen. Geloven we graag. ‘Opwaaiende toga’s’ is voor het gros van de Nederlanders die nooit een proces bijwonen maar er wel een ongezouten mening over hebben, leerzaam.

ARNO RUITENBEEK

Tien maanden rondlopen bij de rechtbank in Haarlem levert leerzaam boek op

Tien maanden rondlopen bij de rechtbank in Haarlem levert leerzaam boek op