Blokkendoos voor jarig Amsterdam Centraal

Met de Blokkendoos naar Haarlem.

Met de Blokkendoos naar Haarlem.

Station Amsterdam Centraal, ontworpen door architect Pierre Kuypers,  bestaat vandaag 125 jaar. Dat wordt gevierd met de eerste elektrische trein, de Blokkendoos.

Tussen 10 en 16 uur maakt de historische trein een aantal ritten tussen Amsterdam en Haarlem.  Vanmiddag, tussen 14 en 15.30 uur, speelt de NS-harmonie in de centrale hal van CS.

Vanavond worden ligstoelen klaargezet in die monumentale hal, om bezoekers liggend op een zonnestoel een uniek beeld te geven van het prachtige plafond. Drie keer geeft historicus en Cuyperskenner van het Rijksmuseum Bregje Viergever.

CS

Station Amsterdam Centraal  – tot mei 2000 Amsterdam CS geheten – werd gebouwd van 1881 tot 1889 naar ontwerp van Cuypers. Het station telt zes perrons, die via drie dwarsgangen onder de vijftien sporen (waarvan elf reizigerssporen) bereikbaar zijn.

Cuypers ontwierp wel het gebouw, maar de overkapping van de perrons viel buiten de opdracht. De eerste oplevering van het gebouw in oktober 1884 was dan ook zonder perronoverkappingen. Het ontwerp van de stationskap, bestaande uit 50 boogspanten en een overspanning van bijna 45 meter, was van L. Eijmer, civiel ingenieur bij de Staatsspoorwegen. Cuypers ontwierp wel de decoraties voor de spanten en de kopgevels. De kap werd uiteindelijk in oktober 1889 voltooid.

Het station met poortjes is gelegen op drie aangeplempte eilanden in het IJ. Hiervoor werd zand gebruikt uit de duinen bij Velsen, dat vrijkwam bij het graven van het  Noordzeekanaal.  CS kwam in de plaats voor het in 1878 gesloten station Amsterdam Willemspoort en het van 1878 tot 1889 gebruikte tijdelijke station Westerdok.

Palen

Net als veel andere gebouwen in Amsterdam werd het gebouwd op houten palen (8687 stuks). Bij de bouw traden verzakkingen op, waardoor het werk enige jaren werd vertraagd. Op 15 oktober 1889 werd het station onder enorme publieke belangstelling geopend.

Dagelijks telt Amsterdam Centraal ongeveer 186.000 in-, uit- en overstappers, waarmee het na Utrecht Centraal het drukste station van Nederland is. Passagiers kunnen gebruikmaken van bussen, trams, treinen, veren en metro’s.

 

Feestje bij 125 jaar station.

Feestje bij 125 jaar station.