Archief per maand:
Archief per jaar:

Vonnissen in megaproces vastgoedfraude verwacht rond kerst

Jan van V.: meesteroplichter of ‘slechts’ omkoper?

Het vastgoedfraudeproces Klimop nadert zijn einde. Op 7 november reageert justitie op het pleidooi van Willem Koops, advocaat van hoofdverdachte Jan van V. (54) uit Heemstede. Koops mag de bal terugkaatsen. Vervolgens gaat de Haarlemse rechtbank nadenken over wat er in een kleine 60 zittingsdagen voorbij is gekomen. Iedereen stelt zich nu natuurlijk de vraag: Wat voor straf krijgt Van V. voor wat de grootste fraudezaak ooit wordt genoemd?

Door Arno Ruitenbeek

Haarlem – Houdt de rechtbank het op de zeven jaar cel die zijn geëist tegen de leider van een bende witteboordencriminelen, de ‘meesteroplichter’ uit Heemstede? Of komt hij weg met een jaar voor omkoping, waarop de verdediging aanstuurt?

Volgende week mogen de drie aanklagers schieten op wat Koops namens zijn cliënt te berde bracht eind oktober. De strafpleiter krijgt nog een keer de kans het openbaar ministerie te fileren. Naar verwachting ronde kerst worden de vonnissen tegen de elf verdachten onder wie Van V. uitgesproken.
Als de kerstboom wordt opgeruimd, nemen de medewerkers van het parket meteen de tientallen Klimop-ordners mee naar de krochten van het gerechtsgebouw. Op keldertemperatuur blijft de ongelofelijk hoge stapel papier wachten (reken op een tot anderhalf jaar) op de onvermijdelijke hoger beroepen. Want als de straffen (veel) lager uitvallen dan de eisen, stapt het OM naar het hof. ‘Omdat juist deze hoge heren, met hun macht, geld en positie, moeten leren zich aan de wet te houden’.
De verdachten op hun beurt gaan in appel, omdat ze vinden dat ze niet mogen veroordeeld voor iets dat ‘gebruikelijk was in de vastgoedbranche’.
Smeren
Wat was nu eigenlijk gebruikelijk?
Smeren en fêteren, steekpenningen (huizen, boten, reisjes, extravagante feestjes, peperdure horloges). Vooral niets op papier van de echte afspraken, valse facturen. Het ultieme doel van dit ‘samen voor ons eigen’ is volgens het OM geweest: ,,Een spectaculaire greep uit de kas van werkgevers en opdrachtgevers doen om zelf rondom rijk te worden. Dat is verduistering, oplichting en valsheid in geschrifte op nog nooit eerder vertoonde schaal.”
De verdachten zetten daar tegenover: ,,We zorgden ervoor dat de bedrijf zoveel mogelijk winst maakten. In ruil daarvoor kregen wij een deel van de winst. Dat mocht, dat was zo afgesproken, dat wist iedereen, dat deed iedereen.”
Concreet zijn Bouwfonds en Philips Pensioen Fonds (PPF) 250 miljoen euro lichter gemaakt. Dat gebeurde met de aan- en verkoop van bouwprojecten. Jan van V. was directeur van Bouwfonds Vastgoedontwikkeling. Een kei in de vastgoedhandel. Voorkennis opbouwen. Concurrenten voor een vette opdracht buiten de deur houden. Zorgen dat je de eerste en de enige bent. Hij was er op zijn 38e al multimiljonair mee geworden. De Heemstedenaar had dit succes bereikt doordat hij kon omkopen als de beste. ,,Op een andere manier kom je niet bij bijvoorbeeld PPF aan de onderhandelingstafel”, aldus de verdediging.
Was de omkoping gelukt, werden mondelinge afspraken gemaakt over wat Bouwfonds voor een project moest betalen. En hoe hoog het aandeel moest zijn in de winst voor iedere partner (lees: de heren die nu in de verdachtenbankje zitten. Projectontwikkelaars, bouwondernemers, accountants. Natuurlijk kreeg Van V. de hoofdprijs).
Potjes
De aankoopprijzen die Bouwfonds moest betalen, werden verhoogd met de smeergelden. Die ophogingen, die onder valse facturen waren verstopt, heetten potjes. Van V. kiomt de twijfelachtige eer toe het fenomeen van de potjes teb hebben bedacht en verfijnd. Hij wist binnen en buiten Bouwfonds lieden op cruciale posten te vinden en voor het karretje te spannen. Zij hielpen de potjes weg te sluizen en kregen vanzelfsprekend een deel ervan. Zo ving een bouwondernemer een veel hogere winst dan normaal. Ook dat werd werd valse rekeningen (waar bijvoorbeeld geen tegenprestatie tegenover stond) aan het oog onttrokken van de fiscus.
Volgens Van V. heeft hij altijd gehandeld met toestemming van zijn bazen. Die zelf ook niet te beroerd waren om een jacht in ontvangst te nemen, en Van V. ’s ‘goede werken’ goed konden gebruiken om hun dure hobby’s zoals Formule 1-autoraces uit te kunnen oefenen.
Aldus is Van V. een omkoper, een grote zelfs, maar verder niet. Zegt zijn advocaat. Het OM ziet in hem de grote manipulator, de capi di tutti capi.
Wie krijgt gelijk? Nog anderhalve maand nagels bijten…