Zijluiken altaarstuk even terug in Alkmaar

Van Heemskercks meesterwerk terug in Alkmaar.

De zijluiken van het Laurentius-altaarstuk komen voor een keer terug naar Alkmaar. Vanaf 20 april zijn de panelen te zien in de Grote of Sint-Laurenskerk, die 500 jaar bestaat.

Maarten van Heemskerck, een van de belangrijkste renaissancekunstenaars van de Nederlanden, maakte tussen 1538 en 1543 een immens kunstwerk voor de Grote of Sint-Laurenskerk. Dit Laurentius-altaarstuk is het grootste beschilderde altaarstuk ooit in de Nederlanden gemaakt.

Na de reformatie verloor het echter zijn functie. In 1581 werd het dan ook verkocht. Via een tussenpersoon kwam het in handen van de koning van Zweden, die het in de kathedraal van Linköping plaatste. Daar staat het nog steeds.

De zijluiken komen nu, in het kader van 500 jaar Grote Kerk, tot en met 7 oktober terug naar de plek waar het ooit voor bedoeld was. Dinsdag 10 april worden ze klaargemaakt voor hun tocht. Dit is precisiewerk: de luiken meten twee bij zes meter, zijn in de loop der eeuwen gekrompen en kromgetrokken, en moeten met grote voorzichtigheid uit hun scharnieren worden gelicht. Het wordt dan ook uitgevoerd onder het toeziend oog van diverse experts. Het transport is een aantal dagen onderweg en komt op vrijdag 13 april in Alkmaar aan.

Tentoonstelling

In de periode dat de luiken in Alkmaar getoond worden, zal in het Stedelijk Museum Alkmaar een presentatie te zien zijn over de achtergronden en avonturen van het altaarstuk. In de tentoonstelling zijn te zien de contracten tussen schilder en opdrachtgevers, portretten van de dochter en schoonzoon van een van de opdrachtgevers door dezelfde schilder, en een zeer bijzonder bruikleen uit New York: het originele getekende ontwerp voor een van de luiken. Ook is er een film over de thuiskomst van de luiken. Van de voorbereidingen voor transport en verpakking tot de installatie op de originele plek in de Grote Kerk in Alkmaar.

Alkmaar vier in 2018 het 500-jarig bestaan van de Grote of Sint-Laurenskerk, de grootste kerk van Noord-Holland boven het Noordzeekanaal. De Grote Kerk huisvest meesterwerken zoals de beroemde gewelfschildering ‘Het Laatste Oordeel’ van Van Oostsanen, schilderingen van Caesar van Everdingen en het bijzondere Van Hagerbeer/Schnitgerorgel.